Área Protejidu no Parque Nasional

Área Protejidu no Parque Nasional sira iha Timor-Leste bele hare iha kraik.

Parke Nasional Nino Konis Santana

📍 Lokaliasaun: Lore I

🌿 Area: 17900,00 km²

Parque Nasional

Regiaun tasi ibun ida-ne’e furak tebtebes no sai fatin hasoru malu entre ai-laran tropikál, mangal no parque mariñu protejidu sira no lao ho tradisaun kulturál ne’ebé rikú. Rekoñesidu hanesan Important Bird Area(area Importante Manu Nian), área ida-ne’e sai nu’udár hela-fatin ba 24 espesie  protejidu, inklui Timor Green Pigeon ne’ebé ameasadu atu lakon, Slaty Cuckoo Dove ne’ebé besik tama ba ameasa, no Orange Banded Thrush. Ninia bee tasi sira tama iha área Coral do Triângulo ne’ebé rekoñesidu hanesan sentru diversidade mariña mundiál, ne’ebé halo Lore sai hanesan paraízu ida ba ema sira ne’ebé gosta haree manu no halo snorkelling.

Ho deit 45 minutu , viajen husi Lospalos liu husi dalan foun, no husi suku tasi-sorin, Lore simu vizitante sira ho ninia linha tasi ne’ebé furak tebtebes, fatin Lenuk-Tasi, ai-sandalu boot no tuan sira ne’ebé sei moris nafatin, no mos ruina fatin istoriku husi tempu kolonia Portugés nian. Grupu konservasaun lokal sira iha ne’e kontinua halo protesaun ba Lenuk-Tasi ne’ebé ameasadu atu lakon, hodi halibur no haburas fila-fali Lenuk-Tasi sira,  hodi organiza eventu husik fila fali Lenuk-Tasi ba tasi . Esperiénsia ida ne’ebé memorável no markante ba vizitante sira.

Vizita ba fatin uma Alfândega Portugés, ne’ebé uluk uza atu halibur impostu iha sékulu 16, bele to’o ho lao ain durante oras ida husi Sescko Sandalwood Resort (Octopus Guesthouse), liu husi dalan tasi-sorin ne’ebé lolos no liu iha floresta tuan ida. Dalan ida ne’e hatudu biodiversidade Lore nian no remata iha zona konservasaun lenuk tasi ne’ebé protejidu, fatin ne’ebé pescador lokal sira halo kampu ki’ik bainhira ba pesca kalan.

Lore Villa mos famozu ho dugong sira ne’ebé han du’ut tasi iha tasi ibun. Haree animal ida-ne’e sai esperiénsia ida ne’ebé memorável tebes ba vizitante sira. Tasi ibun iha Lore iha ambiente hakmatek no apropriadu ba nani, lao hakmatek no snorkelling. Iha fulan Marsu, komunidade lokal realiza Meci Festival ho dansa, músika no halibur komunidade, ne’ebé fó oportunidade ba turista sira atu hatene no sente kultura Fataluku diretamente. Kombinasaun entre beleza natureza no kultura ne’ebé moris hela halo Lore sai destinasaun turístika ida ne’ebé atrativu no auténtiku tebes.

*Obra estrada husi Lospalos ba suku Lore remata iha Novembru 2025 (estrada la pavimentadu).