SEF-Hamutuk Ho Ministru MAPPF Lansamentu Kuda Ai-Oan Durian Ba Rai Hektares 18 Iha Munisípiu Ainaro

Published on: 15 Abr 2026

SEF-Hamutuk Ho Ministru MAPPF Lansamentu Kuda Ai-Oan Durian Ba Rai Hektares 18 Iha Munisípiu Ainaro

Ainaro, 13 Janeiru 2026| Sua Excêlencia Secretário de Estado das Florestas (SEF) Eng. Fernandino Vieira da Costa S.Hut, Hamutuk ho S.E. Ministro da Agricultura, Pecuária, Pesca e Floresta (MAPPF), Eng. Marcos”MAMETA” da Cruz MAgSt, Hala'o Lansamentu Kuda Ai-oan Durian hamutuk 1.800 mill pes ba Rai 18 Hektares, iha Suku Mau-Nuno, Postu Administrativu Ainaro, Munisípiu Ainaro.

Intervensaun Sua Excêlencia Secretário de Estado das Florestas, informa ohin loron, loron ne’ebé importante ba ita hotu ne’ebé mai hamutuk iha fatin ida ne'e hodi halo lansamentu ba kuda ai-oan ho espesiais ai-fuan durian, politika ida ne’e sai hanesan ezemplu ida ba komunidade sira hotu atu dezenvolve liu tan kuda ai-oan durian no ai-fuan sira seluk nune'e ita bele hasa'e kuantidade ai-fuan sira iha rai laran liu-liu iha Suku Mau-Nuno.

“Programa ida ne’e ita la'os atu kuda Ai-oan Durian deit maibé kontinua kuda mós ai-fuan sira ne’ebé merese atu kuda apar ho kondisaun inklima ne’ebé ita iha, rai ne’ebé diak atu kuda ai-fuan sira mak hanesan Ainaro, Manatuto Laclubar, Soibada, Viqueque, Lospalos no Munisípiu Aileu, entre rai sira ne’e ita identifika merese ba ita atu dezenvolve hodi kuda ai-fuan nune'e mak ita bele hamenus ai-fuan importasaun sira ne'ebé mai husi rai liur”dehan S.E.SEF.

S.E.SEF informa mós liga ba área floresta nian iha Diresaun Geral Floresta, ba tinan ida ne’e sei halo markasaun ba área protejida Ramelau, ne’ebé mak defini ona pur volta hamtuk 9 Mill hectare,  tanba ne’e mak husu ba komunidade sira nia apoiu tomak liu-liu Autoridade lokál sira ba prosesu tomak ne’ebé ita implementa aleñde ida ne’e mós ita sei deklara Parke Nasional Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé kobre entre Munisípiu Manu-Fahi no Munisípiu Ainaro iha foho Kablaki.

Ho nune’e Sua Excêlencia Secretário de Estado das Florestas, husu ba komunidade sira hotu tenke proteje no konserva ita nia foho lolon sira hodi labele tesi ai no kasa animal fuik sira iha laran no halo toos pratika agrikultura labele muda ba mai, kuandu udan tau rai sei fo impaktu ba dezastre naturais no hamosu inundasaun ne’ebé akontese ita mak sei sofre  iha ita nia rai rasik.

"Ita hotu akompaña situasaun ne’ebé akontese inundasaun iha ACEH, ema barak mate tanba sira la kuidadu sira nia ai-laran, sira la kuidadu ai sira ne’ebé moris iha foho lolon sira, sira ba tesi sira ba lere entaun udan tau rai akontese dezastre naturais ema lubuk ida mak lakon vida to agora estadu Indonezia buka balun mós la hetan" dehan S.E.SEF

S.E.SEF, Subliña katak ho situasaun sira ne’e hanorin mai ita hotu ne’ebé hela besik iha foho lolon sira ne’e tenke kuidadu situasaun sira ne’e laos akontese agora maibe kuandu estraga bei-beik ita nia ai sira ne’ebé moris iha foho lolon sira sei akontese ba situasaun sira ne’e hotu.Tanba ne’e husu ba inan aman sira hotu atu halo to'os karik labele muda ba mai ida ne’e pratika agrikultura ne’ebé la sustentavel

Sua Excêlencia Secretário de Estado das Florestas, husu ba inan aman  sira hotu iha Timor laran tomak, atu kuidadu nafatin ita nia floresta kuidadu nafatin ita nia ambiente, kontribui nafatin ba prosesu dezenvolvimentu hotu ne’ebé Ministeriu da Agricultura, Pecuária, Pesca e Floresta (MAPPF), hala’o atu nune’e ita hotu bele dezenvolve ita nia rai ne’e sai diak liu taan.

#Média G-SEF.