KONFERENSIA IMPRENSA-Operasaun Konjunta Diresaun Geral Das Florestas No Pntl Ba Kontrolu No  Fiskalizasaun Produtus Florestais Iha Munisípiu Díli

Published on: 23 Set 2026

KONFERENSIA IMPRENSA-Operasaun Konjunta Diresaun Geral Das Florestas No Pntl Ba Kontrolu No  Fiskalizasaun Produtus Florestais Iha Munisípiu Díli

Dili, 19 Setembru de 2026, Iha Loron Sabadu ne'e iha Edifisio Florestas Caicoli Dili.

Tema; Operasaun Konjunta Diresaun Geral Das Florestas No Pntl Ba Kontrolu No  Fiskalizasaun Produtus Florestais Iha Munisípiu Díli

Ministério da Agricultura Pecuaria, Pescas e Florestas liu husi Secretário do Estado das Florestas, Diresaun Geral das Floresta hamutuk ho Presidente Autoridade Munisipál Díli no Komandante PNTL Munisipál Díli, hato'o katak Governu liu husi autoridade kompetente sei hala'o operasaun konjunta entre Diresaun Geral das Florestas no PNTL atu reforça kontrolu, fiskalizasaun no prevensaun ba komérsiu ilegal produtus florestais, liu-liu fa'an ai-sunu iha territóriu Munisipál Díli ne'ebé laiha lisensa ka autorizasaun legal husi Governu.

Objetivu Prinsipál Operasaun Konjunta Mak Hanesan;

1. Kontrolu movimento no sirkulasaun produtus florestais;

2. Verifika lisensa no dokumentasaun legal husi ema ka entidade ne'ebé fa'an ai-sunu; 3. Prevene eksplorasaun no transportasaun ilegal husi rekursu florestal;

4. Proteje rekursu florestal no ambiente, no promove utilizasaun Florestas sustentável; 5. Hametin koordenasaun instituisaun entre Diresaun Geral das Florestas, Autoridade Municipio Díli no PNTL.

Operasaun konjunta Diresaun Geral das Florestas ho PNTL mak mekanizmu koordenasaun atu halo inspeksaun no kontrolu ba komunidade ka individuál sira ne'ebé fa'an ai-sunu iha Díli sem lisensa ka dokumentasaun ne'ebé legal.

Governu la kontra komunidade ne'ebé buka rendimentu liuhusi fa'an ai-sunu. Maibé, ita tenke garante katak produtu ne'e iha orijen legal no atividade komérsiu hala'o tuir lei. Objetivu operasaun konjunta Diresaun Geral das Florestas PNTL no Autoridade lokal mak proteje floresta, prevene komérsiu ilegal no, iha tempu hanesan, fó edukasaun no orientasaun ba komunidade. Ita nia obietivu mak hametin lei, proteje rekursu naturál, prevene komérsiu ilegal no kria dalan legal ba komunidade atu kontinua buka moris ho maneira sustentável.

Operasaun ne'e bele kompriende hanesan mekanizmu fiskalizasaun florestál integradu, ne'ebé kompostu husi Guarda Floresta, PNTL, Autoridade lokal no Seguransa ordem públiku husi PNTL.

Produtu florestál la hare de'it hanesan sasán komérsiu, maibé parte husi ekosistema florestál. Tesi ai ne'ebé la kontroladu bele kontribui ba Deflorestasaun, Degradasaun rai, Erosaun, no kontribui ba mudansa klimatika hanesan temperature nebe'e manas hamosu rai maran no bee matan sira maran.

Objetivu operasaun konjunta mak asegura katak produtus florestais iha orijen legal, komérsiu hala'o tuir lei, no rekursu florestál bele uza ho maneira sustentável ba jerasaun ohin no futuru.

Decreto Lei no reaulamento ne'ebe atribui ba Diresaun Geral das Florestas hodi hala'o nia knar hanesan Proteje, Conserva, Dezemvolve no gestaun mak hanesan tuir baze legal maka:

1. Lei No 14/2017 de 02 de Agostu kona-ba Reaime Geral das Florestas

2. Decreto Lei No. 5/2016 de Marco. Kona-ba Sistema Nacional Area Protegida

3. Decreto Lei No. 6/2020 de 6 de Fevereiro. Kona-ba Reaime Juridiku da Protecão e Conservacão da Biodiversidade

4. Decreto Lei No. 77/2023 de 08 de Junho, kona-ba oraanica do Ministério da Agricultura, Pecuaria, Pescas e Florestas

5. Rezolusaun do Parlamento Nacional No. 32/2023. De 4 de Outubro Aprova o Plano Estrategico do Parlamento Nacional 2023-2027

6. Despacho Ministerial No. 10/DM/III/2011 kona-ba aproveita produto produtivo madeira e não madeira no selu tasa ba Estado.

Bazeia ba deskrisaun iha leten maka, Diresaun Geral das Florestas hasai sirkular ne'ebe hetan aprovasaun no apoiu husi Presidente Autoridade Municipio Díli, no Komandu PNTL Díli, hodi alerta ba komunidade katak iha tempu badak ekipa Guarda Floresta no Forca Konjunta sei halao patrolhamento integrado iha Area dores Municipio Díli ho Kontrola no Rekolha produto Florestais hirak ne'ebe laiha legalidade) lisensa tesi no lisensa tula.

Ba hotu-hotu nia atensaun ami hato'o

Obrigado Barak.

Related Press Releases

No related press release found.